De gezamenlijke vakbonden, waaronder CMHF Overheid, hebben op 24 november 2025 een brief gestuurd aan de informateur waarin zij hun grote zorgen uitspreken over het voornemen om in 2026 een nullijn te hanteren voor rijksambtenaren.

De huidige cao voor rijksambtenaren is per 31 december 2025 afgelopen. De cao-onderhandelingen zijn inmiddels formeel beëindigd, omdat het kabinet vasthoudt aan de nullijn. Drie vakbonden hebben ultimata gesteld en een vakbond start een procedure bij de Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst (AAC).

Nullijn onacceptabel bij stijgende kosten en werkdruk

Het handhaven van de nullijn is volgens de vakbonden onacceptabel. De kosten van levensonderhoud blijven stijgen, terwijl de werkdruk binnen de rijkssector verder toeneemt. Een nullijn betekent koopkrachtverlies voor rijksambtenaren en ondermijnt het perspectief op een gezonde en duurzame arbeidsmarkt bij de Rijksoverheid.

Daarnaast waarschuwen de vakbonden dat de Rijksoverheid haar aantrekkelijkheid als werkgever verliest. In sectoren als politie, defensie en gemeenten ontvangen werknemers wél een loonstijging. Dit vergroot het risico op personeelstekorten en een verdere uitholling van cruciale diensten, zoals het gevangeniswezen, de Belastingdienst en Rijkswaterstaat.

Essentiële rol van rijksambtenaren

Dagelijks leveren ongeveer 160.000 rijksambtenaren een essentiële bijdrage aan het functioneren van onze samenleving. Volgens de vakbonden staat de nullijn haaks op de ambitie van een sterke, betrouwbare en goed functionerende publieke sector.

De vakbonden dringen er daarom op aan om nadrukkelijk te worden betrokken bij verdere gesprekken en afwegingen. Zij hebben de informateur verzocht hen uit te nodigen voor overleg om hun bezwaren toe te lichten en gezamenlijk te zoeken naar oplossingen.

De onderhandelaren van CMHF Overheid, Dennis Baegen en Wolléta Roozeboom, hebben op 16 december jl. met Minister Rijkaart van BZK gesproken. Dit was een ultieme poging om voor het aflopen van de huidige Cao, te komen tot een eerlijke loonsverhoging in 2026 voor alle rijksmedewerkers. Dit gesprek heeft (wederom) tot niets geleid. Het is nu wel duidelijk dat van deze Minister en van dit kabinet niets meer te verwachten valt.

Deze uitkomst was niet onverwacht en daarom heeft het bestuur van CMHF Overheid al op 10 december 2025 de bij haar aangesloten verenigingen geraadpleegd. Daarbij is gesproken over wat de gevolgen zijn van de opstelling van deze Minister.

Tijdens de raadpleging zijn twee besluiten genomen: ten eerste dat we voor de belangen van onze leden uiteindelijk zullen moeten escaleren naar een ultimatum. Een ultimatum waarin we eisen dat er onderhandeld wordt en zo niet, dit tot stevige acties zal leiden.

Het tweede besluit is dat we er ook voor kiezen om allereerst de juridische weg te bewandelen. En dat is de collectieve geschillen procedure via de Arbitrage en Adviescommissie (AAC) genoemd in artikel 27.4 van de Cao Rijk.

Daar zijn twee belangrijke redenen voor:

• ten eerste, wij vragen de werkgever om serieus met ons, onze leden en de Cao Rijk om te gaan. En dan vinden we dat we zelf het goede voorbeeld moeten geven door gebruik te maken van de procedure voor collectieve geschilbeslechting van de Cao Rijk (AAC). Wij noemen dat de koninklijke weg.
• ten tweede, de verwachting is dat dit kabinet niet gaat bewegen. Wij denken dat dus het goed is om onze pijlen te richten op een andere, nieuwe, politieke werkelijkheid. In de tijd die de AAC procedure in beslag neemt zal naar verwachting het nieuwe kabinet (bijna) op het bordes staan. Dat is naar onze mening het moment om de grootst mogelijke druk uit te oefenen.

We hebben dan ook 16 december de brief voor de AAC procedure de deur uit gedaan. Hieronder beschrijven we wat de procedure is. Wij gaan ervan uit dat we deze procedure succesvol afronden en dat zal de werkgever ertoe dwingen om te onderhandelen.

We houden jullie uiteraard op de hoogte. Wij wensen de collega’s die in roosterdienst of anderszins, in deze periode werken fijne en veilige dienst(en) toe. En de collega’s die van vrije dagen mogen genieten veel plezier en ontspanning!

Tot in het nieuwe jaar.

Dennis Baegen en Wolléta Roozeboom

AAC (de Arbitrage en Advies Commissie)

De AAC is in het leven geroepen om dit soort situaties, (geschillen tussen bonden en de werkgever) te beslechten. Deze commissie is niet voor niets in het leven geroepen, maar om partijen de mogelijkheid te bieden om tot een oplossing te komen.
CMHF Overheid is dus van mening dat allereerst de AAC zich over deze kwestie moet buigen. Pas dan kan er een ultimatum worden afgesproken.

Wat kan het AAC beslissen?

Het AAC kan beslissen dat er verder moet worden onderhandeld. Dit advies is niet bindend, maar het is wel gebruikelijk om je hieraan te houden. Als dat het geval is dan moeten partijen op een constructieve wijze, met het advies in de hand, weer verder onderhandelen. Het AAC kan ook beslissen dat de werkgever gerechtvaardigd de onderhandelingen heeft gestaakt. Dan gaat we verder in de escalatie en gaat ook ons ultimatum lopen.

Hoe lang duurt een procedure?

De procedure neemt vanaf aanvang circa 6 weken in beslag.

Een procedure begint wanneer de voorzitter van het overleg, of één (of meer) van de tot het overleg toegelaten vakbonden, in het overleg de mededeling doet dat het overleg niet tot een uitkomst zal leiden die de instemming van alle deelnemers aan het overleg zal hebben.
Binnen drie dagen na deze mededeling moeten de overige deelnemers aan het overleg hiervan schriftelijk op de hoogte worden gebracht. Daarnaast moet de voorzitter van het overleg binnen vijf dagen na deze mededeling een nieuwe overlegvergadering uitschrijven die binnen zeven dagen na de uitschrijving moet plaatsvinden. In die vergadering moet worden besloten of:

• het overleg wordt voortgezet;
• het overleg wordt gestaakt;
• of een oplossing wordt gezocht door het geschil voor advies of arbitrage voor te leggen aan de AAC.

Indien het laatste het geval is moet worden vastgesteld wat het onderwerp en de inhoud van het geschil is dat aan de AAC voorgelegd zal worden. Gaat het om een adviesaanvraag, en bereiken partijen geen overeenstemming over het onderwerp en de inhoud van het geschil, dan dienen beide opvattingen separaat te worden toegezonden aan de AAC. Bij een verzoek tot een arbitrale uitspraak moeten partijen wel overeenstemming bereiken over het onderwerp en de inhoud van het geschil en voegen zij daarnaast hun standpunten daarover toe.

De AAC brengt in principe binnen vier weken na ontvangst van het verzoek advies uit of doet een bindende arbitrale uitspraak. Binnen twee weken daarna dienen partijen het overleg voort te zetten.

Uitgangspunten op basis van eerdere uitspraken van de AAC:

De eerste vraag is, is er sprake van open en reëel overleg geweest? Uit de jurisprudentie over open en reëel overleg blijkt dat moet zijn voldaan aan de volgende voorwaarden:

• de uitkomst mag bij geen van de partijen bij voorbaat vaststaan;
• partijen moeten ernaar streven door middel van dialoog overeenstemming te bereiken;
• partijen moeten rekening houden met elkaars gerechtvaardigde belangen.

Ten tweede: er zijn al eerder uitspraken gedaan dat politieke besluitvorming en daarmee het ontbreken van budgettaire ruimte niet als argument voor het ontbreken van een loonbod (=nullijn) mag worden gebruikt.

Wat is een ultimatum?

Een ultimatum wil zeggen dat er een formele aanzegging is dat, indien de werkgever halsstarrig blijft en niet voldoet aan de eisen van de vakbond er bedrijfsontwrichtende acties zullen gaan worden gevoerd. Denk daarbij aan werkonderbrekingen, stakingen, en het belemmeren van toegang tot gebouwen.

Antwoorden op vragen die we hebben ontvangen

Mag je staken als je lid bent van de vakverenigingen die zijn aangesloten bij CMHF Overheid?

Ja, staken mag, dat is een grondrecht, echter dat kan voorlopig (tot afloop van ons ultimatum) niet onder de vlag van CMHF Overheid.

Mag je buiten het staken om andere acties voeren, zoals stickers plakken, kantine bijeenkomsten etc?

Ja, dat mag (ook onder de vlag van CMHF Overheid).

De CMHF Overheid, samen met FNV, AC Rijksvakbonden en CNV, heeft vandaag een gezamenlijke brief gestuurd aan de secretarissen-generaal van de ministeries. In deze brief benadrukken we dat de ambities voor een betrouwbare, deskundige en goed functionerende overheid alleen haalbaar zijn wanneer er wordt geïnvesteerd in de mensen die dit dagelijks mogelijk maken: de rijksambtenaren.

Een goede cao is noodzakelijk

De brief roept de SG’s op om in de gesprekken met de informateur en het nieuwe kabinet nadrukkelijk het belang van een sterke cao voor rijksmedewerkers te agenderen. Een goede cao is geen luxe, maar een noodzakelijke randvoorwaarde voor het aantrekken en behouden van talent, het verlagen van werkdruk en het versterken van het uitvoeringsvermogen van de overheid.

Met deze oproep onderstrepen we dat een sterke overheid begint bij sterke medewerkers. Alleen met goede arbeidsvoorwaarden kan de rijksdienst de maatschappelijke uitdagingen aan, nu en in de toekomst.

Op 5 november bleek dat de verfoeide nullijn daadwerkelijk door de Rijkswerkgever als openingsbod voor een nieuwe cao op tafel werd gelegd. Het is duidelijk dat wij dit een politiek loondictaat vinden en een respectloos gebrek aan waardering voor de hardwerkende Rijkswerknemer.

Dit loonbod zet partijen tegen elkaar op, terwijl ze elkaar zo nodig hebben. Het polariseert en verbindt niet. CMHF Overheid heeft 5 november dan ook een ‘droevige dag’ genoemd. Wij zijn vervolgens uit elkaar gegaan. Zoals aangekondigd zijn wij daarna in gesprek gegaan met onze leden en hun collega’s in de gehele rijkssector.

Wat er leeft

Het is duidelijk dat wij niet iedere medewerker hebben gesproken, maar via de actiewebsite en de gezamenlijk collectieve bijeenkomsten, de ledenvergaderingen van de bij de CMHF Overheid aangesloten verenigingen én hun besturen, de talloze ontvangen mails en telefoontjes en het daadwerkelijk rondlopen op de werkvloer en met medewerkers praten, menen wij een zeer goede indruk te hebben gekregen over wat er leeft.

In deze gesprekken hebben wij veel gehoord. Maar vooral ook hebben wij iets niet gehoord…

Namelijk niemand was tevreden, of toonde zelfs maar een beetje begrip voor hetgeen nu is voorgesteld. Niet de nullijn, en ook niet de 3% in 2027. Het is echt te weinig en veel te laat.

Wat wij wel hoorden was een grote diversiteit aan emoties.

Onbegrip: “…maar waarom gebeurt dit?” en “Waarom alleen wij en niet de andere overheidssectoren?”

Berusting: “Zie je wel, van de politiek kan je niets verwachten!!”

Frustratie: “Ik werk al zo hard en dan ook dit nog…”

Wat echter steeds opnieuw terugkomt is boosheid en teleurstelling. Daar gaan we verder op in.

Boosheid en teleurstelling

De boosheid horen wij in de diepe verontwaardiging dat op deze manier met ambtenaren wordt omgegaan. De boosheid zit in het gevoel van rancune en polarisatie die de nullijn met zich meebrengt. De boosheid zie je in de emoties die hoog oplopen. De boosheid, eerlijk gezegd, ziet ook naar ons als bestuurders. Aan ons is gevraagd: “Hoe hebben jullie het zo ver kunnen laten komen?” Dit sterkt ons in onze vastberadenheid.

En de boosheid horen wij in de actiebereidheid. En een actiebereidheid die – en dat is opvallend – men ook vanaf de eigen werkplek wil voeren. Echt letterlijk is gezegd: “Als het zo moet, dan weet ik nu ook nog wel wat”.

Ik wil er 2 noemen om daar een beeld bij te geven. 

• De Belastingdienst: daar wordt voorgesteld om een eigen nullijn in te voeren. In plaats van het dagelijks binnenhalen van 1 miljard euro, waar de Belastingdienst zo trots op is, nu alleen nog maar door middel van prioritering die beslissingen te nemen die ertoe leiden dat er dagelijks 1 miljard wordt terugbetaald aan burgers en bedrijven. Per saldo nul en het is creatief en direct zichtbaar.
• En eentje omdat die te leuk is: Een Facility manager van diverse departementen stelde voor om geen snoepgoed en suikerzakjes meer te bestellen. Dit onder de noemer “Wij het zuur, dan zij geen zoet meer.”

En dan teleurstelling

De teleurstelling richt zich op de Minister van BZK. Er heerst grote teleurstelling dat deze minister het toestaat dat de nullijn als politiek dictaat op tafel is gelegd. Waarom heeft de minister niet zijn verantwoordelijkheid als rijkswerkgever genomen en geprobeerd om op enige andere manier zijn waardering, via een eerlijke cao, zichtbaar te maken.

Waar zijn de mogelijke alternatieven? Waarom is alleen dit bod gedaan?

Mijn leden hebben daarom gevraagd om, ter inspiratie, de volgende mogelijkheden onder de aandacht te brengen.

Als het zo belangrijk is om te kunnen zeggen dat ambtenaren geen extra salaris mogen krijgen:

• Een substantieel bedrag ineens betaalt ook de boodschappen…;
• Waarom is niet nagedacht over extra verlof? Uren die verkocht of opgenomen kunnen worden?;
• Is het een optie om meer IKB budget ter beschikking te stellen?
• Het uursalaris verhogen door het standaardcontract aan te passen?
• Of, als woorden ertoe doen: Spreek een inflatiecorrectie af. De ambtenaren krijgen er qua koopkracht niets bij.

En als dat allemaal geen mogelijkheid is, waarom is dan geen cao voor een half jaar voorgesteld, zodat we in een andere politieke werkelijkheid komen? Daar zal dan wel iets tegenover moeten staan.

Kortom, er is zo veel meer mogelijk. En nogmaals, wat ik opnoem zijn voorbeelden en het is geen tegenbod.

Ik sluit af. Ik begon met het benoemen van 5 november als droevige dag. De nu ingeslagen weg is ook droevig, want een verdergaande escalatie ligt op de loer; de boosheid en teleurstelling bij de rijkswerknemers is groot. Maar de wens om tot een oplossing te komen is ook groot.

En de oplossing begint met het loslaten van de nullijn.

Graag dagen wij u uit om ook creatief te zijn en antwoord te geven op de volgende vraag; “Wat kan u bieden, wat is nodig, zodat we een eerlijke cao kunnen afsluiten?”

Namens Dennis Baegen, Wolleta Roozeboom, Gijs van Houdenhoven en Jelle Hamerslag

Op 5 november 2025 was het eerste cao-overleg Rijk. Na 2 uur praten kwamen de bonden al tot de conclusie: cao-overleg heeft zo geen zin. De werkgever heeft de nullijn niet van tafel gehaald en moet met een veel beter bod komen.

Het bod van de werkgever was:

• Een cao van 2 jaar (1 januari 2026 tot 1 januari 2028)
• Eerste jaar geen loonsverhoging, dus in 2026 weer 0%
• Pas per 1 januari 2027 een loonsverhoging van 3%
• En tot slot: op 1 januari 2028 vindt de invoering van het nieuwe functiewaarderingssysteem plaats. Dit is te laat!

De vakbonden hebben de afgelopen maanden er alles aan gedaan om de nullijn van tafel te krijgen. Dat is niet gelukt.

De werkgever vindt dat hij een scherp bod heeft gedaan. Volgens de werkgever heeft de politiek dit besloten. Wij vinden het onacceptabel dat de rijksambtenaren niet worden gewaardeerd!

CMHF Overheid, FNV, CNV en AC vinden het schandalig dat de Rijkswerkgever toestaat dat de politiek op haar stoel gaat zitten, immers:

• De politiek legt alleen aan de Rijksmedewerkers de nullijn op. Uit dezelfde begroting betaalt de politiek nu een normale loonsverhoging aan politie, gemeente, enzovoort.
• De politiek is de opdrachtgever van de Rijksmedewerkers. Volgens dezelfde politiek verdienen deze mensen vervolgens geen loonsverhoging.

De komende periode gaan wij samen proberen het tij te keren. Dus houdt je mail, de website stopdenullijn.nl en je kantine in de gaten. Wij komen langs om dit met jullie te bespreken.

Namens Dennis Baegen, Wolleta Roozeboom, Gijs van Houdenhoven en Jelle Hamerslag